Optik ayıklama makinesi, bakliyat ve kuruyemişte elle ayıklamanın yerini alan makinedir. Halk arasında renk ayırma makinesi olarak da bilinir. Temel mantığı basittir: ürünü tek tek görecek kadar seyrek akıtmak, her taneye bakmak ve istenmeyeni yoldan çıkarmak.
1. Besleme: ürünü tek katmana yaymak
Makinenin başındaki titreşimli oluk, çuvaldan dökülen ürünü ince bir tabaka hâline getirir. Bu adım göründüğünden önemlidir: taneler üst üste binerse kamera alttakini göremez ve ayıklama başarısı düşer. Besleme hızı ürünün cinsine göre ayarlanır.
2. Tarama: her taneye bakmak
Ürün, aydınlatılmış bir bölgeden geçerken yüksek çözünürlüklü kameralar tarafından taranır. Makine, önceden tanımlanmış referans renk aralığıyla her taneyi karşılaştırır. Renk tonu, leke, koyuluk ve tanenin gölge alanı bu karşılaştırmanın parçasıdır. Boyut farkı da aynı görüntüden hesaplanır.
3. Karar ve ayırma: basınçlı hava
Referans dışında kalan tane işaretlenir ve tam o taneye denk gelen noktada bir hava valfi tetiklenir. Kısa ve keskin bir hava püskürtmesi taneyi yörüngesinden çıkarır; temiz ürün doğal akışıyla ilerlerken ayrılan tane başka bir kanala düşer. Bu kararın alınıp uygulanması saniyenin binde biri mertebesindedir.
4. İkinci tur ne zaman gerekir?
Kirlilik oranı yüksek partilerde tek tur yetmez. İlk turda hattan çıkan üründe bir miktar temiz tane de bulunur; ayrılan kısmı yeniden makineden geçirip içindeki sağlam taneyi geri kazanmak mümkündür. Aynı şekilde temiz çıkan ürünü ikinci turdan geçirerek ilk turda kaçan taneler de yakalanır.
Makinenin yapamadığı şey
Optik ayıklama, tanenin dış görünüşüne bakar. Dışarıdan sağlam görünen ama içi acılaşmış veya boşalmış bir tane, renk olarak normalse hattan çıkarılmaz. Bu tip taneler ancak ağırlık ve boyut farkıyla, elek ve hava akımı kademelerinde kısmen tutulur. Bu yüzden hasat ve kurutma koşulları, ayıklamanın yerini tutmaz.
Elle ayıklamaya göre farkı
Elle ayıklamada bir kişi saatte sınırlı miktarda ürün işleyebilir ve dikkat yorulmayla birlikte düşer. Makine yorulmaz, aynı kararı her tane için aynı ölçütle verir. Asıl fark hızda değil, tutarlılıktadır: bir çuvalın başındaki ile sonundaki temizlik aynı olur.
Hizmetlerimizin ayrıntıları için nohut ayıklama, fasulye ayıklama ve badem ayıklama sayfalarına bakabilirsiniz.